تبلیغات
قرآن و عترت
تصویر منتخب
صفحات ویژه قرآن و عترت
سامانه پیامک قرآن و عترت
امکانات معنوی
لوگوی دوستان
حقیقت دنیا و آخرت

حقیقت دنیا و آخرت


آیه

وَ ما هذِهِ الْحَیاةُ الدُّنْیا إِلاَّ لَهْوٌ وَ لَعِبٌ وَ إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِیَ الْحَیَوانُ لَوْ كانُوا یَعْلَمُونَ[1]

ترجمه

و این زندگى دنیا جز سرگرمى و بازى نیست و بی ‏تردید سراى آخرت، همان زندگى[واقعى و ابدى] است؛ اگر اینان معرفت داشتند[دنیا را به قیمت از دست دادن آخرت برنمی گزیدند]

توضیح

یکی دیگر از مهم ترین ارکان هر مکتب و آیین، دیدگاه آن نسبت به دنیا و جهان پس از مرگ است. باور به معاد یا عدم باور به آن نقش بسیار فراوانی در جهان بینی و سبک زندگی هر فرد خواهد داشت. قرآن کریم در آیات متعددی به روشنگری پیرامون دنیا و ظواهر فریبنده ی آن پرداخته است. در نظرگاه این کتاب مقدس، دنیا کالایی فریبنده و زودگذر و چیزی شبیه بازیچه است که در برابر زندگی واقعی و ابدی چند روز کوتاه؛ بلکه یک صبح یا عصر زودگذر است. دنیا چیزی جز «لهو» و «لعب» نیست. لهو به معنای چیزی است که انسان را به خود مشغول می سازد؛ بی آنکه نفع خاصی داشته باشد و لعب به معنای بازی است که نفعی خیالی و کودکانه دارد.

قرآن مرگ را انتقال از این سرا به سرای دیگر می داند؛ با این تفاوت که زندگی در دنیا، نحوه ی زیستن در آخرت را مشخص می کند. در این آیه سرای آخرت، سرای زنده و دارای حیات معرفی شده است. پر واضح است که انسان حکیم و عاقل زندگی موقت و زودگذر دنیا را بر حیات ابدی و جاودانه مقدم نمی دارد.


نکته ها

«لَهْوٌ» به سرگرمی هایی گفته می شود که انسان را از هدف اصلی و مسائل اساسی باز می دارد؛ «لَعِبٌ» انجام کاری مثل بازی است که قصدی در آن نیست.[2]

«هذِهِ الْحَیاةُ الدُّنْیا» رمز تحقیر دنیاست، همان گونه که «لَهِی الْحَیوانُ» رمز عظمت آخرت.

سؤال

با این که قرآن، خود به کار و تلاش برای آباد کردن زمین و سیر و سفر و بهره مند شدن از طبیعت، همسر، زیبایی ها، خوراکی ها و کسب درآمد، سفارش نموده است، پس چگونه در این آیه می فرماید: دنیا جز لهو و لعب نیست؟

پاسخ

کامیابی هایی که برای رسیدن به اهداف مقدّس و با روش و ابزار مقدّس و در محدوده ی قانون و با رعایت سایر شرایط باشد، همه ی آنها مزرعه ی آخرت است و آنچه در این آیه تحقیر و مذمّت شده و لهو و لعب معرّفی شده، مواردی است که هدف مقدّسی در کنار آن نباشد و با موازین دینی و قانونی مخالف باشد.

سیمای دنیا در قرآن

قرآن در آیات متعددی سیمای دنیا و زندگی دنیوی را این گونه ترسیم کرده است:

1.دنیا کم و ناچیز است. «مَتاعُ الدُّنْیا قَلِیلٌ»[3]

2.دنیا فانی است، عبورگاه است نه توقفگاه. «ما عِنْدَکمْ ینْفَدُ»[4]

3.دنیاگرایی جز لهو و لعب نیست. «وَ ما هذِهِ الْحَیاةُ الدُّنْیا إِلَّا لَهْوٌ وَ لَعِبٌ»[5]

4.دنیا وسیله فریب است. «مَا الْحَیاةُ الدُّنْیا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ»[6]

5.دنیاگرایی مانع آخرت طلبی است. «أَ رَضِیتُمْ بِالْحَیاةِ الدُّنْیا مِنَ الْآخِرَةِ»[7]

6.دنیا، دلربا است. «یا لَیتَ لَنا مِثْلَ ما أُوتِی قارُونُ»[8]

پی نوشت ها

  1. ۱. در آیه 20 سوره حدید، پنج ویژگی برای دنیا ذکر شده که با مراحل پنجگانه عمر انسان مطابقت دارد: و اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیاةُ الدُّنْیا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِینَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَینَکمْ وَ تَکاثُرٌ...

الف)لعب و بازی. (کودکی)

ب)لهو و سرگرمی. (نوجوانی)

ج)زینت و خودآرایی. (جوانی)

د)تفاخر و فخرفروشی. (میانسالی)

ه)تکاثر و ثروت اندوزی. (کهنسالی)

آری، دنیا وسیله است نه هدف، چنانکه در دعای ماه شعبان می خوانیم: «و لا تجعل الدنیا اکبر همنا» خدایا دنیا را هدف برتر ما قرار مده. [9]

پیام ها

1-آفرینش دنیا، هدفدار و حکیمانه است، لیکن غفلت از آخرت، دنیا پرستی و غرق شدن در آن، سفیهانه است. «لَهْوٌ وَ لَعِبٌ»

2-همه جا سکوت در برابر دلخوشی های مردم جایز نیست، گاهی باید با نهیب و فریاد، به غافلان هشدار داد. «لَهْوٌ وَ لَعِبٌ»

3-در شیوه ی تبلیغ، هرگاه امر زشتی را نفی می کنید، جایگزین خوبی به او ارائه دهید. «إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ»

4-حیاتِ واقعی، حیات آخرت است. «الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِی الْحَیوانُ»

5-مردم، حقیقت آخرت را نمی دانند وگرنه به دنیا دل نمی بستند. «لَوْ کانُوا یعْلَمُونَ»[10]

آیات متناسب

انعام، 32 / توبه، 38 /رعد، 26.

حدیث

امام سجاد: «وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ- عَزَّ وَ جَلَّ- لَمْ یُحِبَّ زَهْرَةَ الدُّنْیَا وَ عَاجِلَهَا لِأَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِهِ»[11]

ای بندگان خدا!بدانید خداوند زینت زودگذر دنیا را برای اولیائش دوست ندارد.

شعر

به قدر بودن دنیا، به فکر دنیا باش/کسی همیشه در این خاکدان نمی ماند

پی نوشت ها

[1] عنکبوت 64

[2] مفردات راغب.

[3]نساء، 77.

[4] نحل، 96.

[5] عنكبوت، 64.

[6] حدید، 20.

[7] توبه، 38.

[8]قصص، 79.

[9]تفسیر نور، ج‏9، ص: 322

[10] تفسیر نور، ج‏7، ص: 169

[11] کافی:ج 8ص 75 ح 29.


منبع 
تفسیر نور، ج‏7، ص، 169/ ج‏9، ص، 322؛ طرح بزرگ قرآنی 1448



ادامه مطلب
برچسب ها : اهل بیت، قران،


نظر

| | | شنبه 13 خرداد 1396 | |سید حسین میراکبری شیرآباد |